Uitslagbepaling vmbo

N.B. In de tekst hieronder wordt verwezen naar artikel 49 van het Eindexamenbesluit VO. Omdat per 1 augustus 2016 officieel de profielen in het vmbo zijn ingevoerd, is in artikel 49 de uitslagbepaling opgenomen voor de nieuwe profielen. Hierin is ondermeer sprake van het combinatiecijfer.

Voor de kandidaten die in 2018 opnieuw eindexamen doen of op een school zitten die de profielvak-cspe's vanaf 2017 invoert, geldt nog de uitslagbepaling van 2016, waarbij het beroepsgerichte vak in vmbo bb en kb twee keer meetelt en er nog geen sprake is van een combinatiecijfer. Voor beide jaren geldt dat de rekentoets moet zijn gemaakt, maar dat het cijfer niet wordt betrokken bij de uitslagbepaling.

Wat is 'de uitslag'?

De uitslag van het examen is de beslissing.

Ook een vavo-kandidaat die slechts opgaat voor een deeleindexamen voor een of meer vakken kan slagen als hij deze vakken aanvult met vrijstellingen tot een volledig eindexamen.

Een vavo-kandidaat die voor een of meer vakken is opgegaan en deze niet aanvult met vrijstellingen tot een volledig eindexamen, kan niet slagen en ook niet afgewezen worden. Hij ontvangt voor de vakken waarvoor hij een eindcijfer 6 of meer heeft behaald een certificaat. En hij ontvangt daarnaast een cijferlijst waarop alle vakken staan waarvoor hij in dat examenjaar het examen heeft afgerond (zie Eindexamenbesluit VO artikel 53).

Ook een kandidaat die is opgegaan voor een diploma, maar hiervoor niet is geslaagd, ontvangt wel een certificaat waarop de vakken zijn vermeld waarvoor hij als eindcijfer een 6 of hoger heeft gehaald (artikel 53 lid 2).

Voorlopige en definitieve uitslag

Er wordt van een voorlopige uitslag gesproken als de kandidaat nog het recht heeft op een herkansing (zie Eindexamenbesluit VO artikel 51). Pas op grond van de definitieve uitslag kunnen examendocumenten worden uitgereikt (zie Eindexamenbesluit VO 52 en 53).

Hoe wordt de uitslag bepaald?

De uitslagbepaling bij een eindexamen kent vier fasen:

  • 1. 
    Beslissingen en checkpunten die nodig zijn om een uitslag te kunnen bepalen
  • 2. 
    De bepaling van de uitslag
  • 3. 
    De herkansing
  • 4. 
    De bepaling van de definitieve uitslag na herkansing

Beslissingen en checkpunten die nodig zijn om een uitslag te kunnen bepalen

Centrale regel is steeds dat een kandidaat móet slagen als hij kan slagen door een bepaalde combinatie van vakken en cijfers.

Relevante beslissingen en checkpunten zijn onder andere:

1.1 Is de school bevoegd tot het uitreiken van het gevraagde diploma?

1.2 Voldoet de combinatie van vakken bij elkaar aan de sectoreisen? (zie de examenstof en Eindexamenbesluit VO artikel 22, 23, 24 en 25)

1.3 Zijn alle relevante vrijstellingen door de kandidaat aangetoond? (zie Eindexamenbesluit VO artikel 48 lid 5)

1.4 Mag een kandidaat van de school voor meer dan het minimaal vereiste aantal vakken examen afleggen (extra vakken)? (zie Eindexamenbesluit VO artikel 8 lid 2) Als de kandidaat met meetellen van alle vakken niet slaagt, mogen vakken geschrapt worden als hij daardoor alsnog kan slagen. De resterende vakkencombinatie moet natuurlijk weer aan de sector- c.q. profieleisen voldoen (zie Eindexamenbesluit VO artikel 48 lid 3).

1.5 Voor enkele vakken (lo1 en kunstvakken I) en het sector- of profielwerkstuk (tl en gl) moet de beoordeling voldoende of goed behaald zijn (zie Eindexamenbesluit VO artikel 49.1d en 1e).

1.6 Een kandidaat voor vmbo theoretische leerweg mag volstaan met minder vakken als hij een vavo-examen aflegt. Dit betreft kunstvakken I en lichamelijke opvoeding (zie Eindexamenbesluit VO artikel 22 lid 6). Die vakken worden niet op de cijferlijst vermeld (zie Eindexamenbesluit VO artikel 52 lid 5 b1°).

De bepaling van de uitslag

Als het eindexamen is voltooid, alle zittingen van het centraal examen zijn bijgewoond en dus voor alle vakken het eindcijfer is bepaald, kan de uitslag bepaald worden. De kandidaat die een diploma wil behalen, mag in alle gevallen tot op bepaalde hoogte onvoldoendes met voldoendes compenseren (zie Eindexamenbesluit VO artikel 49 lid 1).

Ook in 2018 telt de rekentoets nog niet mee in de uitslagbepaling. Wel moet de rekentoets zijn gemaakt.

De kandidaat is geslaagd als:

  • het rekenkundig gemiddelde van zijn bij het centraal examen behaalde cijfers tenminste 5,5 is
  • hij de rekentoets heeft gemaakt
  • hij voor Nederlands minimaal een 5 heeft behaald
  • hij één 5 heeft behaald en verder 6 of hoger
  • hij één 4 heeft behaald, verder 6 of hoger, waaronder tenminste één 7 of hoger
  • hij twee vijven heeft behaald, verder 6 of hoger, waaronder tenminste één 7 of hoger
  • hij voor lo1 en kunstvakken 1 'voldoende' of 'goed' heeft behaald
  • in geval van theoretische of gemengde leerweg: het sectorwerkstuk met 'goed' of 'voldoende' is beoordeeld

Voor het Leerwerktraject geldt een andere uitslagbepaling. Leerlingen in het leerwerktraject moeten tenminste examen doen in Nederlands en het beroepsgerichte vak en voor beide vakken minimaal een 6 behalen. Ook moeten ze de rekentoets afleggen (zie artikel 49 lid 6 in combinatie met artikel 61).

De herkansing bij de centrale examens

Zodra de uitslag voor het eerst, dus nog vóór het tweede tijdvak, is bepaald wordt deze samen met de behaalde cijfers aan de kandidaat meegedeeld. Aan kandidaten die het centraal examen nog niet voor al hun vakken hebben kunnen voltooien, worden op datzelfde moment de door hen behaalde cijfers meegedeeld, ook al kon voor hen nog geen uitslag worden vastgesteld (zie Eindexamenbesluit VO artikel 49 lid 7).

Elke kandidaat krijgt na het bekendmaken van zijn eindcijfers recht op het herkansen van het centraal examen voor één vak, ongeacht of hij zijn examen al kon voltooien en de uitslag voor hem kon worden bepaald.

Leerlingen in de basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen mogen naast het centraal examen voor een algemeen vak ook het centraal schriftelijk en praktisch examen (cspe) van het beroepsgerichte programma herkansen. De herkansing van het praktisch gedeelte van het centraal examen kan betrekking hebben op de gehele toets of op alleen één of meer onderdelen daarvan (zie Eindexamenbesluit VO artikel 51 lid 1) Hiermee heeft een kandidaat die bijvoorbeeld nog voor één vak het examen in het tweede tijdvak wil voltooien, in dat tijdvak tevens de mogelijkheid voor een ander vak te herkansen. De kandidaat moet wel tijdig aan de directeur laten weten dat hij hiervan gebruik wil maken, anders verliest hij dat recht weer (zie Eindexamenbesluit VO artikel 51 lid 2).

De bepaling van de definitieve uitslag na herkansing

De uitslag wordt opnieuw bepaald op grond van Eindexamenbesluit VO artikel 49 en artikel 61.

De bekendmaking van de uitslag

Na elk van de drie tijdvakken wordt de uitslag bekendgemaakt. De school of de instelling zelf bepaalt wanneer dat precies gebeurt. Bij de aangewezen vakken in het tweede tijdvak en bij het derde tijdvak maakt het College voor Toetsen en Examens het behaalde resultaat aan de school bekend; hierna bepaalt de school de uitslag en maakt deze bekend. Op Examenblad.nl wordt elk jaar aangegeven wanneer de normen per vak bekend worden gemaakt.

In geval van een gespreid examen doet zich een speciale situatie voor (zie Eindexamenbesluit VO artikel 59).

Vooruitlopend op een aanpassing van de regeling heeft het ministerie het tot en met 2017 gedoogd om (na toestemming) een voorlopige cijferlijst uit te reiken aan een kandidaat die op grond van artikel 59 het eerste deel van zijn gespreid examen heeft afgelegd aan een dagschool en die zijn examen niet aan de dagschool een volgend jaar voltooit. Vanaf 2018 is het geregeld in het Eindexamenbesluit door een wijziging van artikel 52c.

Vanaf examen 2018 is het mogelijk dat een school na het eerste jaar gespreid examen aan de kandidaat een voorlopige cijferlijst uitreikt waarop de behaalde eindresultaten tot op dat moment mogen worden vermeld, waarna de kandidaat het eindexamen het daarop volgende schooljaar aan een instelling voor vavo kan voltooien. Hierbij blijft wel het uitgangspunt dat het examen binnen twee aangesloten schooljaren wordt afgelegd. Deze wijziging maakt het ook mogelijk dat mocht een kandidaat er niet in slagen het gehele eindexamen binnen twee jaar af te leggen, hij toch aan het einde van die twee jaar een voorlopige cijferlijst meekrijgt, zodat hij alsnog het examen kan voltooien aan een vavo of via het staatsexamen.

Combinatie vervroegd centraal examen en gespreid examen en het recht op herkansingen

Het kan voorkomen dat een leerling centraal examen heeft afgelegd in het (voor)voorlaatste leerjaar (Eindexamenbesluit VO artikel 37a) en door omstandigheden het eindexamen gespreid gaat afleggen (Eindexamenbesluit VO artikel 59). In dat geval moet het herkansingsrecht als volgt worden uitgelegd.

Zit de leerling in het laatste leerjaar en heeft die al in het (voor)voorlaatste leerjaar herkanst, dan kan door hem in het laatste leerjaar (oftewel eerste schooljaar van het gespreid examen) geen herkansing meer worden gedaan. Alleen in het tweede schooljaar van het gespreid examen heeft hij nog één herkansingsrecht over de vakken die in dat jaar zijn afgelegd.

Wanneer de leerling een vak dat hij in het (voor)voorlaatste leerjaar heeft afgelegd zou willen herkansen in het laatste leerjaar, dan kan dat (ook al is dit het eerste schooljaar van het gespreid examen), maar dan kan hij in geen van de vakken die hij in dat jaar heeft afgelegd herkansen.

Over alle vakken die de leerling heeft afgelegd, ongeacht het afnamemoment, mag hij er dus 1 herkansen in het laatste leerjaar (eerste schooljaar van het gespreid examen) nadat voor de vakken die hij in dat jaar heeft afgelegd de eindcijfers voor de eerste maal zijn vastgesteld.

Pijl omhoog