Deze informatie is gelijktijdig met de septembermededeling bekendgemaakt. Veranderingen ten opzichte van 2026 zijn geel gemarkeerd.
Examenstof
De examenstof is beschreven in de syllabus natuur- en scheikunde I vmbo 2027. De syllabus is leidend (niet de educatieve methode). De syllabus 2027 bevat geen wijzigingen ten opzichte van de syllabus van 2026.
Correctie
Vakspecifieke regels
Per examen 2027 zijn de vakspecifieke regels natuur- en scheikunde 1 gewijzigd. Voor dit examen zijn de volgende vakspecifieke regels vastgesteld:
Regel 1: Gebruik van de formule
Het scorepunt voor ‘gebruik van de formule’ wordt toegekend als:
- de juiste formule is geselecteerd, en
- voor de grootheden de overeenkomstige waarden zijn ingevuld of elders in de uitwerking de grootheden met bijbehorende waarden zijn genoteerd.
Onder juiste formule selecteren wordt verstaan dat deze de grootheden voor het berekenen van de gevraagde grootheid bevat en natuurkundig juist is.
De formule of de berekende grootheid hoeft niet genoteerd te zijn. Het gebruik ervan kan blijken uit de berekening zelf.
Regel 2: Completeren van de berekening
Het scorepunt, aangeduid met ‘completeren van de berekening’, wordt niet toegekend als:
- een waarde is ingevuld die niet past bij een grootheid in de juiste formule, of
- antwoordelementen foutief met elkaar gecombineerd zijn, of
- één of meer rekenfouten en/of afrondfouten gemaakt zijn, of
- de eenheid van de uitkomst niet of niet passend bij de gevraagde grootheid vermeld is, tenzij uit het beoordelingsmodel blijkt dat vermelding van de eenheid niet vereist is.
Een uitkomst in een onjuist aantal significante cijfers en/of een afwijking in de uitkomst van een berekening door acceptabel tussentijds afronden, wordt de kandidaat niet aangerekend.
Als in een berekening een notatiefout is gemaakt maar kan worden gezien dat de kandidaat wel met de juiste waarde(n) uit de opgave gerekend heeft, dan kunnen scorepunten voor gebruik van de formule en/of completeren van de berekening worden toegekend.
Redenen voor deze wijzigingen zijn:
In de praktijk bleek dat de bestaande vakspecifieke regels op onderdelen ruimte lieten voor verschillende interpretaties. Met de actualisatie is beoogd de regels te verduidelijken en waar mogelijk beter te laten aansluiten bij de regels voor natuurkunde havo/vwo. Het artikel Introductie nieuwe vakspecifieke regels natuur- en scheikunde 1 vmbo geeft een toelichting bij deze regels.
Het doel is om de beoordeling eenduidiger, overzichtelijker en beter uitvoerbaar te maken voor correctoren. Omdat in de nieuwe vakspecifieke regels andere termen worden gebruikt, werkt dit ook door in de formulering van het correctievoorschrift bij komende examens.
Afname
Alleen nog maar flexibele en digitale examens in vmbo bb en kb
Met ingang van de examenjaar 2025 is het flexibele en digitale centraal examen vmbo bb en kb in Facet de reguliere afnamevorm. Dat betekent dat er geen papieren centrale examens meer worden afgenomen voor de algemene vakken in de vmbo bb en kb, met uitzondering van de vakken Arabisch, Frans, Spaans en Turks. De informatievoorziening over deze examens is hierop aangepast.
Gedetailleerde informatie over de digitale centrale examens staat op de onderwerppagina Bb en kb-flex, flexibele en digitale centrale examens bb en kb. Daarnaast is achtergrondinformatie opgenomen in het document Achtergrondinformatie bb- en kb-flex.
Toegestane hulpmiddelen
Voor een overzicht van de toegestane hulpmiddelen, zie bijlage 1 van de Regeling toegestane hulpmiddelen voor de centrale examens vo 2027. Dat betekent dat ook bij de flexibele en digitale centrale examens vmbo bb en kb de kandidaten bijvoorbeeld kladpapier mogen gebruiken. In verband met de geheimhouding moet de school er wel op toezien dat de kandidaten het kladpapier achterlaten in de examenruimte.
Binas
In de 2e editie van de Binas staat een aantal fouten. Op de website van de uitgever staan de errata vermeld. Je kunt de informatie over deze errata vinden via Binas voor het voortgezet onderwijs (noordhoff.nl).
In de laatste bijdruk van de Binas NaSkI/II 2e ed vmbo-kgt zijn in tabel 8 formules weggevallen. Voor meer informatie zie de errata op de website van de uitgever.
Let op! Bij het centrale examen 2027 is alleen de 2e editie van Binas toegestaan! De 1e editie van Binas is dus niet toegestaan en kan leiden tot ongeldigverklaring van het gemaakte examenwerk.
Hulpmiddelen in Facet
Bij het digitale centrale examen nask I vmbo bb en kb wordt gebruik gemaakt van hulpmiddelen zoals bijvoorbeeld het schakelbord en de diagramtool. Om te zien hoe de hulpmiddelen werken en om kandidaten in de gelegenheid te stellen te oefenen met de hulpmiddelen, zijn voor nask I vmbo bb en voor nask I kb oefenopgaven beschikbaar via de oefensite van Facet. Deze sets met oefenopgaven kunnen door kandidaten thuis gebruikt worden, maar ook op school, bijvoorbeeld via een digibord. Dit is dezelfde set oefenopgaven als waarin de instructie voor het gebruik van en opgaven met de toolbox opgenomen zijn.
Digitale rekenmachine in Facet
Bij elke opgave is de digitale rekenmachine van Facet beschikbaar.
Naast de lineaire weergave is bij nask I en wiskunde ook een mathematische weergave beschikbaar.
De rekenmachine van Facet kan anders werken dan de eigen rekenmachine van de kandidaat. Dit geldt bij de mathematische weergave onder meer voor de (gemengde) breukenknop. Oefenen met de rekenmachine van Facet is daarom nodig. Op de oefensite van Facet kunnen kandidaten oefenen met de losse rekenmachine van Facet. Zie de oefenomgeving en kies vervolgens voor Facet hulpmiddelen en Oefenen met de rekenmachine.
Op de oefenomgeving zijn twee sets ‘oefenopgaven toolbox en rekenmachine’ beschikbaar, waarin onder meer uitgelegd wordt hoe de mathematische weergave van de rekenmachine werkt en waarmee kandidaten kunnen oefenen met de rekenmachine. Eén set voor vmbo bb en één set voor vmbo kb. Dit zijn oorspronkelijk de sets oefenopgaven voor wiskunde, maar zijn even goed te gebruiken voor nask I. De voorbeeldexamens beschikken vanaf 1 oktober ook over een rekenmachine met de mathematische weergave.
Let op: de rekenmachine werkt alleen optimaal als de oefensite geopend is in Google Chrome of Firefox.
Eigen rekenmachine mag
Kandidaten mogen tijdens het centraal examen overigens ook altijd hun eigen rekenmachine gebruiken. Deze rekenmachine moet wel voldoen aan de criteria die genoemd zijn in 3.2 in bijlage 1 van de Regeling toegestane hulpmiddelen voor de centrale examens vo 2027.
De toolbox
De toolbox wordt zowel bij vmbo bb als bij kb ingezet bij alle opgaven waarbij kandidaten een berekening moeten noteren. De toolbox vmbo bb verschilt van die van kb.
Op de oefenomgeving is een set ‘oefenopgaven toolbox en rekenmachine’ voor vmbo bb en ‘oefenopgaven toolbox en rekenmachine’ voor vmbo kb beschikbaar waarin uitgelegd wordt hoe de toolbox werkt en waarmee kandidaten kunnen oefenen met de toolbox. Dit zijn dezelfde sets van wiskunde die gebruikt kunnen worden om te oefenen met de rekenmachine. De toolbox is ook opgenomen in de voorbeeldexamens.
Diagramtool
De diagramtool die bij nask I wordt gebruikt lijkt op de diagramtool die bij wiskunde wordt gebruikt, maar werkt niet precies hetzelfde. Dit kan voor kandidaten die zowel nask I als wiskunde hebben, verwarrend zijn. Het is van belang dat kandidaten op dit verschil gewezen worden.
Bij de diagramtool wiskunde kan de kromme worden getekend met één druk op de knop, als kandidaten de punten in het assenstelsel hebben gezet. Een rechte lijn moeten kandidaten wel zelf tekenen.
Bij de diagramtool nask I moeten kandidaten de kromme ook zelf tekenen.
Dit vooral omdat bij nask I – anders dan bij wiskunde – de kromme doorgaans niet precies door alle uitgezette punten in het assenstelsel gaat.
De nask I-diagramtool zit zowel in de set oefenopgaven als in de voorbeeldexamens die ook op de oefenomgeving staan.
Richtlijnen geheimhouding
De flexibele en digitale centrale examens worden pas na 1 september openbaar gemaakt. Tot die datum is de school verantwoordelijk voor het waarborgen van de geheimhouding van deze examens. Dat vergt extra voorzorgsmaatregelen van de school om de geheimhouding te waarborgen. Op de onderwerppagina Bb en kb-flex, flexibele en digitale centrale examens bb en kb is de informatie over de richtlijnen geheimhouding te vinden.
In het bijzonder willen we nog de aandacht vestigen op het maken van beeldmateriaal van opgaven uit de flexibele en digitale centrale examens bb en kb. In voorgaande jaren is het wel eens voorgekomen dat docenten screenshots van opgaven van de digitale centrale examens gemaakt hebben en verspreid hebben via een besloten Facebook-pagina of als bijlage gestuurd hebben aan de examenlijn. Dat is niet toegestaan en valt onder schending van de geheimhouding.
Oefenen met digitale examens 2027 is niet toegestaan. Hiervoor mogen alleen de voorbeeldexamens gebruikt worden. Ook is het niet toegestaan om de digitale examens (klassikaal) met de kandidaten te bespreken. Voor individuele kandidaten bestaat er wel de mogelijkheid tot inzage.
Correctie
Status van het correctievoorschrift: regelgeving
Het CvTE heeft de correctievoorschriften bij regeling vastgesteld. Het correctievoorschrift is een zogeheten algemeen verbindend voorschrift en valt onder wet- en regelgeving die van overheidswege wordt verstrekt. De corrector mag dus niet afwijken van het correctievoorschrift.
Als de corrector van mening is dat het correctievoorschrift een onvolkomenheid bevat, neemt deze contact op met de examenlijn via het contactformulier op examenblad.nl.
Discussie-bbf’s flexibele en digitale centrale examens vmbo bb en kb
Met besloten beveiligde fora (bbf’s) wil het CvTE docenten de gelegenheid geven om al tijdens de afnameperiode met collega’s van gedachten te wisselen over opgaven die dan nog onder de geheimhouding vallen. Digitale examens vmbo bb en kb zijn namelijk niet, zoals papieren examens vmbo gl/tl, na afloop en tijdens de correctie openbaar. Ook in 2027 zijn er discussie-bbf’s voor alle flexibele en digitale examens vmbo bb en kb.
Op het forum kan voor elk vak in een besloten ruimte gediscussieerd worden over examenopgaven, het correctievoorschrift en de antwoorden van kandidaten. Op het discussie-bbf is het voldoende om in de melding het vak, de leerweg, de variant en het vraagnummer te vermelden. De moderator plaatst dan op het bbf een screenshot van de opgave waarover de discussie gaat. Voor meer informatie over de discussie-bbf’s, zie de onderwerppagina Besloten en beveiligd forum.
Ontvangen vakspecifieke mailings
Voor je taak als examinator (corrector) van de centrale examens is het belangrijk dat je goed geïnformeerd bent. Dat kan via een account op examenblad.nl. Via deze pagina, MijnExamenblad, ontvang je inhoudelijke en formele informatie over de centrale examens van je vak op maat, zoals bijvoorbeeld een test met het correctievoorschrift. Heb je als docent nog geen account op examenblad.nl waardoor je de mailings niet rechtstreeks ontvangt, laat je hiervoor dan registreren door je examensecretaris.