Regeling aanwijzing niet c.e.-stof profielen 2004 en 2005

kenmerk: CEVO-02/409
datum: 23 april 2002
gepubliceerd: Gele katern 2002, nr. 11, p. 41 t/m 45

Door de 'Regeling aanpassing verlichtingsmaatregelen profielen havo/vwo', VO/BOB-2001/28277 van 5 juli 2001 (zie Gele katern 2001, 18a deel 1), is een verandering opgetreden in de status van de door de CEVO aangewezen (sub)domeinen die niet op het c.e. aan de orde komen.

Op grond van deze regeling bepaalt de school of de aangewezen (sub)domeinen in het schoolexamen aan de orde komen, en zo ja, op welke wijze.

Voor scheikunde havo zal de aanwijzing pas in juni plaatsvinden.

De domeinen natuurkunde zijn toegevoegd.

11 september 2002, Redactie Het Examenblad


Artikel 1. Aanwijzing vwo

Bij de centrale examens vwo van 2004 respectievelijk 2005 worden geen vragen gesteld over de domeinen, dan wel subdomeinen, genoemd in bijlage 1.

Artikel 2. Aanwijzing havo

Bij de centrale examens havo van 2004 respectievelijk 2005 worden geen vragen gesteld over de domeinen, dan wel subdomeinen, genoemd in bijlage 2.

Artikel 3. Afwijking programma's oude stijl

Van de staatsexamenprogramma's vwo oude stijl wordt afgeweken zoals aangegeven in bijlage 3.

Artikel 4. Bekendmaking

Deze regeling wordt bekend gemaakt in het officiële publicatieblad van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Van deze bekendmaking wordt mededeling gedaan in de Staatscourant.

Artikel 5. Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking op 1 augustus 2002.

Artikel 6. Citeertitel

Deze regeling kan worden aangehaald als de Regeling aanwijzing niet c.e.-stof profielen 2004 en 2005.

De voorzitter van de CEVO,

drs J.Bouwsma

Toelichting.

Door de Regeling aanpassing verlichtingsmaatregelen profielen havo/vwo, VO/BOB/2001/28277, Gele katern nr. 18a van 25 juli 2001, is een verandering opgetreden in de status van de door de CEVO aangewezen (sub)domeinen, die niet op het c.e. aan de orde komen.

Op grond van deze regeling bepaalt de school of de aangewezen (sub)domeinen in het schoolexamen aan de orde komen, en zo ja, op welke wijze. In het algemeen zal de nu vastgestelde regeling dan ook doorwerken in de PTA's die in het schooljaar 2002/2003 betrekking hebben op het voorlaatste leerjaar.

Voor het vak scheikunde havo zal de aanwijzing pas in juni plaatsvinden. Gestreefd wordt naar ca 25% van het huidige programma. De CEVO bestudeert nog op welke wijze die aanwijzing zo kan worden gedaan dat de resterende 75% een redelijk samenhangend en onderwijsbaar programma blijft.

In sommige gevallen bestaat een relatie tussen een (eindterm van een) aangewezen subdomein en een eindterm die wel tot de c.e. stof behoort. De vraag kan dan rijzen in hoeverre die c.e.-eindterm nog in het centraal examen aan de orde kan komen. In verband daarmee wordt de volgende nadere toelichting bij deze regeling gegeven.

Op het centraal examen zullen geen vragen worden gesteld over aangewezen (sub)domeinen en

(1) over eindtermen in andere subdomeinen voorzover die voortbouwen op de daarin omschreven examenstof, tenzij

(2) de betreffende stof als basaal voor het betreffende vak beschouwd kan worden.

(3) Wel kunnen begrippen uit aangewezen (sub)domeinen in een vraag voorkomen, als voor het beantwoorden van de vraag geen bijzondere bekendheid met deze begrippen nodig is.

(4) Ook kunnen begrippen uit aangewezen (sub)domeinen in een vraag voorkomen, als deze begrippen ook voorkomen in andere (sub)domeinen die wel tot de c.e. stof behoren en waarbij niet de sterke afhankelijkheid van (1) aanwezig is.

Voorbeelden van uitwerking van deze uitgangspunten.

Voorbeeld 1 (wiskunde A1,2 vwo).

Aangewezen is het domein Ea: Grafen en matrices. Als gevolg daarvan zullen ook het opstellen van een overgangsmatrix (eindterm 99) en het weergeven van een lineair programmeringsprobleem met behulp van een graaf of een matrix (eindterm 102) niet in het centraal examen aan de orde worden gesteld.

Voorbeeld 2 (scheikunde vwo)

Aangewezen is domein B, stoffen, structuur en binding, als domein waarover geen vragen worden gesteld. Eindterm 9 is van dit domein een onderdeel. Deze luidt:

"De bouw van atomen en ionen beschrijven, gebruik makend van de begrippen: atoomnummer, ...proton, neutron, elektron, ...isotoop, massagetal..."

Deze begrippen worden als zo basaal voor scheikunde beschouwd dat deze begrippen in het centraal examen wel aan de orde gesteld kunnen worden, maar niet op de wijze die in de betreffende eindtermen is aangegeven.

De kandidaten dienen deze begrippen bij voorbeeld te kennen bij vragen over eindtermen als:

* 126 waarin staat dat onder andere aangegeven moet kunnen worden wat verstaan wordt onder het begrip gemiddelde atoommassa (het gemiddelde van de massa's van de isotopen zoals die in de natuur voorkomen)

* 164 een zuur-base reactie beschrijven met behulp van de Br/onstedtheorie (die wordt meestal gedefinieerd als een reactie met overdracht van protonen)

* 188, 190, 191, 194, 195 uit het domein H: Redox, waarin elektronen en elektronenoverdracht een prominente rol spelen.

Voorbeeld 3: (economie 1 havo)

Aangewezen is domein D: Nederlandse betalingsbalans. In eindterm 18, staat: "De factoren die de vraag naar en het aanbod van een valuta bepalen: export/import op de lopende rekening....." Het begrip lopende rekening valt onder de uitsluiting van domein D, maar de wisselkoersvorming kan onderwerp van toetsing blijven, zo lang niet specifiek naar de lopende rekening wordt verwezen.

Voorbeeld 4 (biologie vwo en havo)

Met zekere regelmaat komen bepaalde begrippen voor in meer dan een eindterm of worden in meer dan een eindterm bekend verondersteld, dus mogelijk zowel in eindtermen van uitgesloten subdomeinen als eindtermen die niet uitgesloten zijn.

Enkele voorbeelden van zulke begrippen zijn: DNA, gen, genetische modificatie, osmose. Bij de centrale examens wordt ervan uitgegaan dat dergelijke begrippen beheerst worden.

Bijlage 1. Domeinen c.q. subdomeinen waarover op het centraal examen vwo in 2004 respectievelijk 2005 geen vragen worden gesteld

1. Wiskunde A1

2004 en 2005

Domein Ea, Grafen en Matrices (109-121)

N.b. uit de Regeling profielen 2000 worden tevens de volgende passages geciteerd, onder het kopje Permanente aanpassing:

Domein Bg, Functies en grafieken

* Eindterm 3 vervalt.

* In eindterm 10 vervalt: rekenregels voor logaritmen (die voor machten worden gehandhaafd).

* Eindterm 13 vervalt.

Domein Cg, discrete analyse

* Eindtermen 23 en 24 vervallen

Domein Fa: Statistiek en kansrekening

Het Subdomein 'het toetsen van hypothesen' (eindtermen 147 tot en met 150) vervalt als verplicht onderdeel. Het komt dus in elk geval niet aan de orde in het centraal examen. (voor het overige zij verwezen naar Uitleg Gele katern nr 9, pg 28, van 28 maart 2000)

2. Wisunde A1,2

2004 en 2005

Domein Ea, matrices en grafen

N.b. uit de Regeling profielen 2000 worden tevens de volgende passages geciteerd, onder het kopje Permanente aanpassing:

Domein Bg, Functies en grafieken

* Eindterm 3 vervalt.

* In eindterm 10 vervalt: rekenregels voor logaritmen (die voor machten worden gehandhaafd).

* Eindterm 13 vervalt.

Domein D (g): Meetkunde

Het subdomein 'Ruimtelijke objecten' vervalt.

3. Wiskunde B1

Uit de Regeling profielen 2000 wordt de volgende passage geciteerd, onder het kopje Permanente aanpassing

Voor het centraal examen vervalt het domein Cb, Continue dynamische modellen. Dit domein komt wel aan de orde in het schoolexamen.

4. Wiskunde B1,2

Uit de Regeling profielen 2000 worden de volgende passages geciteerd, onder het kopje Permanente aanpassing

Voor het centraal examen vervalt het domein Cb, Continue dynamische modellen. Dit domein komt wel aan de orde in het schoolexamen.

Voor het centraal examen èn het schoolexamen vervallen:

* een deel van het Domein Gb, 'Voortgezette meetkunde', te weten: het subdomein Beginselen van de analytische meetkunde (eindtermen 140 tot en met 144) alsmede uit het subdomein Meetkundige plaatsen en kegelsneden de eindtermen 151, 152 en 153

* een deel van het domein Hb, 'Voortgezette analyse' te weten de subdomeinen Sommeerbare rijen (eindtermen 167, 168, 169), Irrationale getallen (eindtermen 170, 171 en 172) en Limieten en functies (eindtermen 173, 174,175)

5. Natuurkunde 1

2004 en 2005

Van Domein E, golven en straling, het subdomein E4, Elektromagnetisch spectrum

6. Natuurkunde 1,2

2004 en 2005

Van Domein E, golven en straling, het subdomein E4, Elektromagnetisch spectrum

7. Scheikunde 1

2004

Van Domein B, Stoffen, structuur en binding de subdomeinen Toepassingen, Processen/reacties, Atoombouw en periodiek systeem, Bindingstypen en eigenschappen (1-25), voorzover behorend tot het programma van scheikunde 1

2005

Van Domein E, energetische effecten, de Subdomeinen Energetische effecten (106-107), Reactiesnelheid (110-117) en Evenwichten (118-124)

8. Scheikunde 1,2

2004

Van Domein B, Stoffen, structuur en binding de subdomeinen Toepassingen, Processen/reacties en Atoombouw en periodiek systeem (1-11)

2005

Van Domein E, Kenmerken van reacties de subdomeinen Reactiesnelheid (110-117)en Evenwichten (118-124)

9. Biologie 1,2

2004

In 2004 zijn dezelfde subdomeinen uitgesloten als in 2003: van Domein Structuren de subdomeinen B1 Structuren van ecosystemen en subdomein B2 Structuren van soort en populatie (1-13) en van Domein Dynamiek en homeostase subdomein E1 Dynamiek in ecosystemen (153-160).

2005

Van Domein C, Levenscyclus, de subdomeinen Levenscyclus en erfelijke informatie en Levenscyclus van de mens (27-59)

10. Economie 1

2004 en 2005

Domein D, Nederlandse betalingsbalans (14, 16-18; 15 behoort niet tot het programma van Economie1)

Domein P, Sociale zekerheid (77-83)

11. Economie 1,2

2004 en 2005

Domein O, Onderontwikkeling (67-76)

Domein P, Sociale zekerheid (77-83)

12. Aardrijkskunde

2004

Van Domein B, Politiek en ruimte, Subdomein B2, Ruimtelijk gedrag en politiek-ruimtelijke organisatie (eindterm 10)

Dit subdomein behoorde al niet tot het schoolexamen

2005

Van het domein G, Actieve Aarde het subdomein Ontwikkeling van het leven (eindterm 30).

Dit subdomein behoorde al niet tot het schoolexamen

Nb 1. Het roulatieschema voor aardrijkskunde is gewijzigd, men zie Gele katern nr 9 van 10 april 2002

Nb 2. Vanaf 2005 zullen de opgaven van het vwo-examen gebaseerd zijn op de geëxpliciteerde tekst van het examenprogramma, die in juni 2002 door de CEVO wordt gepubliceerd.

13 Management en organisatie

2004 en 2005

Subdomein B1, Interne organisatie (2-5)

Subdomein C1, Rechtsvormen (8)

Subdomein D1, Marketing van niet-commerciële organisaties (16-18)

Subdomein E1, Financieel beleid in niet-commerciële organisaties (24-27)

Subdomein G1, Verslaggeving door niet-commerciële organisaties (56-57)

Bijlage 2. Domeinen c.q. subdomeinen waarover op het centraal examen havo in 2004 en 2005 geen vragen worden gesteld

1. Wiskunde A1,2

2004 en 2005

Van Domein F, Toegepaste analyse, subdomein Bundels van grafieken en 3-dimensionale grafieken (71-72)

Van Domein G, De binomiale verdeling, Subdomein de binomiale verdeling (87-90)

2. Wiskunde B1

2004 en 2005

Van Domein E, toegepaste analyse, Subdomein E4, Periodieke functies (64-73)

3. Wiskunde B1,2

2004 en 2005

Van Domein H, toegepaste analyse 2, Subdomein H2, Periodieke functies 2 (99-103)

4. Natuurkunde 1

2004 en 2005

Van Domein C, Beeld en geluid, Subdomein C1, Beeld en geluid waarnemen (22-27)

5. Natuurkunde 1,2

2004 en 2005

Van Domein C, Beeld en geluid, Subdomein C2, Eigentrillingen en golven (28-33)

6. Scheikunde

volgt in juni; de aanwijzing zal ca 25% van het programma betreffen

7. Biologie

2004 en 2005

Van Domein C, Voortplanting en erfelijkheid, Subdomein C2, Voortplanting, groei en ontwikkeling van de mens (34-48) Van Domein D, Stofwisseling, Subdomein D2, Stofwisseling van planten ( 72-74)

Van Domein E, Stabiliteit en verandering, Subdomein E6, Huid en immuniteit (158-167)

8 Economie 1

2004 en 2005

Domein D, Nederlandse betalingsbalans (14-17, voor zo ver behorend tot het programma van economie1)

Domein F, Bankwezen (24-26, voor zover behorend tot het programma van economie 1.

Domein P, Sociale zekerheid (83-89)

Voorts worden op het c.e. geen gecompliceerde procent-berekeningen gevraagd.

9 Economie 1,2

2004 en 2005

Domein F, Bankwezen (24-26)

Domein O, Onderontwikkeling (75-82)

10. Aardrijkskunde

2004 en 2005

Subdomein D3, veranderingen in het natuurlijk milieu op langere termijn (eindterm 17)

Dit subdomein behoorde al niet tot het schoolexamen

Nb 1. Het roulatieschema voor aardrijkskunde is gewijzigd, men zie Gele katern nr.. van 10 april 2002

Nb 2. Vanaf 2004 zullen de opgaven van het havo-examen gebaseerd zijn op de geëxpliciteerde tekst van het examenprogramma, die in juni 2002 door de CEVO wordt gepubliceerd.

11 Management en organisatie

2004 en 2005

Subdomein B1, Interne organisatie (2-5)

Subdomein C1, Rechtsvormen (8)

Subdomein D1, Marketing van niet-commerciële organisaties (16-18)

Subdomein E1, Financieel beleid in niet-commerciële organisaties (24-26)

Subdomein G1, Verslaggeving door niet-commerciële organisaties (43-44)

Bijlage 3. Afwijking examenprogramma's oude stijl

1. Nederlandse taal en letterkunde vwo

Voor het vak Nederlandse taal en letterkunde, onderdeel tekstbegrip, wordt afgeweken van het examenprogramma oude stijl. De toets zal bestaan uit een of meer teksten met vragen en uit een samenvatting.

2, Friese taal en letterkunde vwo

De tijdsduur van de toets voor het onderdeel tekstbegrip wordt vastgesteld op 3 uur,

3. Aardrijkskunde vwo

De tijdsduur van het centraal examen is 3 uur

5. Maatschappijleer vwo

De tijdsduur van het centraal examen is 3 uur

Opmerking

In 2004 zijn er geen havo-examens oude stijl meer.

In 2004 is het laatste staatsexamen vwo-oude stijl; de genoemde afwijkingen hebben betrekking op dat staatsexamen.

Pijl omhoog