ER-toets

Vanaf schooljaar 2015-2016 is de 2ER- en 3ER-toets (aangepaste rekentoets voor kandidaten met ernstige rekenproblemen of dyscalculie) een officiële rekentoets waarvan het resultaat meetelt in de slaag-/zakregeling in het vwo. Het cijfer voor de rekentoets telt in schooljaar 2015-2016 en 2016-2017 niet mee in het vmbo en havo. Deelname aan de rekentoets is echter wel een verplicht onderdeel van het eindexamen voor alle leerlingen.

De vmbo-leerling met ernstige rekenproblemen of dyscalculie kan de 2ER-toets maken in plaats van de 2F-toets, de havo/vwo-leerling met ernstige rekenproblemen/dyscalculie maakt de 3ER-toets in plaats van de 3F-toets. De 2ER-toets is op het referentieniveau 2F, de 3ER-toets op het referentieniveau 3F.

In schooljaar 2016-2017 zal voor de eerste keer de pilottoets 2A-ER worden aangeboden. De vmbo-bb leerling met een ernstig rekenprobleem of dyscalculie kan deze rekentoets maken. De rekentoets 2A-ER bestaat uit opgaven uit de 2A-toets waarbij de kale opgaven zijn weggelaten en de leerling bij elke opgave de rekenmachine mag gebruiken en de rekenkaart. Voor deelname aan deze toets gelden dezelfde voorwaarden als bij de andere ER-toetsen.

De ER-toets is geen gemakkelijker toets, echter is de set opgaven in de ER-toetsen deels aangepast zodat de leerling beter kan laten zien waartoe hij in staat is en niet bij elke opgave vastloopt vanwege zijn beperking. Ook is het gebruik van de rekenkaart en rekenmachine bij elke opgave toegestaan.


Aanvragen ER-toets

De rekentoetsen 2ER en 3ER worden automatisch aan uw school geleverd in Facet, deze toetsen hoeven niet apart te worden aangevraagd. Ook hoeven de leerlingen niet te worden geregistreerd voor deelname aan de ER-toetsen. De pilot rekentoets 2A-ER wordt ook automatisch aan de school geleverd.

Pilot rekentoets 2A-ER

De vmbo-bb leerling heeft in studiejaar 2016-2017 de mogelijkheid om de aangepaste variant van de pilot rekentoets 2A te maken, de rekentoets 2A-ER. De vmbo-bb leerling met een ernstig rekenprobleem of dyscalculie kan de rekentoets 2A-ER maken als hij niet in staat blijkt te zijn om op de rekentoets 2A te laten zien waartoe hij in staat is vanwege zijn beperking.

Ook als de vmbo-bb leerling op de rekentoets 2ER niet voldoende kan laten zien, heeft hij de mogelijkheid de rekentoets 2A-ER te maken. Voor de rekentoets 2A-ER geldt ten opzichte van 2A hetzelfde als voor 2ER ten opzichte van 2F: de problemen zijn niet eenvoudiger, maar het rekenhandwerk wel.

Voor deelname aan de pilot rekentoets 2A-ER gelden dezelfde voorwaarden als die worden gehanteerd voor deelname aan de rekenetoetsen 2ER en 3ER.

In schooljaar 2016-2017 is zowel de rekentoets 2A als de rekentoets 2A-ER een pilot. Dit betekent dat naast deelname aan een pilottoets de leerling de rekentoets 2F of 2ER moet maken. Het cijfer dat de vmbo-bb leerling voor de rekentoets haalt, wordt op een bijlage bij de cijferlijst vermeld. Hierbij wordt niet zichtbaar welke rekentoets de leerling heeft afgelegd.

De rekentoets 2A-ER bestaat uit 30 contextopgaven, de leerling mag bij elke opgave de rekenmachine en door het CvTE geaccordeerde rekenkaart gebruiken, deze uitgebreide rekenkaart is specifiek ontwikkeld voor het gebruik bij de rekentoetsen ER. De leerling heeft 120 minuten de tijd om deze rekentoets te maken.

De rekentoets 2A-ER kan worden verklankt voor leerlingen met dyslexie.

In de brochure 'Rekentoets ER 2016-2017' staat meer informatie over de pilot rekentoets 2A-ER.

Afnamedagen ER-toets

Omdat de ER-toets voor een kleine groep leerlingen bestemd is, zijn er maar een beperkt aantal varianten van de ER-toets beschikbaar. De afname van de ER-toets is daardoor beperkt tot een aantal door het CvTE aangewezen dagen.

Eerste afnameperiode

2A-ER, 2ER en 3ER: woensdag 18 en donderdag 19 januari

Tweede afnameperiode

2A-ER, 2ER en 3ER woensdag 15 en donderdag 16 maart

Derde afnameperiode

2A-ER, 2ER en 3ER: woensdag 7 en donderdag 8 juni

Er zit een tijdsslot op de ER-toetsen dus voor en/of na deze data kan de ER-toets niet worden afgenomen.

Hulpmiddelen

Rekenmachine

Bij de ER-toets mag de leerling bij alle opgaven een rekenmachine gebruiken. Dat kan de ingebouwde rekenmachine zijn, de leerling mag ook een eigen rekenmachine gebruiken. De opgaven zijn aan het gebruik van de rekenmachine aangepast. Een opgave die met rekenmachine geen zinvolle rekenactiviteit meer meet, wordt aangepast of vervalt.

Reken-/formulekaart

Bij de ER-toets mag de leerling bij alle opgaven de door CvTE vastgestelde rekenkaart(en) gebruiken, zowel de standaardkaart als aanvullende rekenkaart mag gebruikt worden. De kaart moet worden gezien als een rekenhulp en kladpapier. Alle eisen ten aanzien van kladpapier gelden: dus inname en vernietiging na afloop van de toets.

Het is toegestaan de leerling op zijn/haar verzoek tijdens de afname een nieuw exemplaar te verstrekken en het is toegestaan de leerling bij aanvang van de afname meerdere exemplaren te verstrekken.

De school mag een kaart vaststellen en uitreiken die slechts een deel van de tabellen bevat.

Onderscheid daarin per leerling is toegestaan. Kleine lay-outwijzigingen, zoals een tabel verticaal in plaats van horizontaal plaatsen, zijn toegestaan. Aanvullingen zijn niet toegestaan.

Welke leerling mag welke rekenkaart gebruiken?

Het CvTE heeft twee reken-/formulekaarten ontwikkeld, de standaardkaart en de aanvullende kaart.

De standaardkaart mag gebruikt worden door de leerling met een dyscalculieverklaring die de reguliere rekentoets 2F of 3F maakt (of de pilottoets 2A) en door de leerling die de ER-toets maakt.

De aanvullende rekenkaart mag alleen gebruikt worden door de leerling die de ER-toets maakt.

CE's en de rekenkaart

Bij centrale examens waarbij rekenen een rol speelt mag alleen de standaardkaart worden gebruikt, door zowel de leerling met een dyscalculieverklaring als de leerling die voldoet aan de voorwaarden voor deelname aan de rekentoets ER. Bij de rekentoets 2A, 2F en de rekentoets 3F mag de standaardkaart uitsluitend gebruikt worden door leerlingen met een dyscalculieverklaring.

De aanvullende rekenkaart mag dus alleen gebruikt worden bij de ER-toets. De aanvullende rekenkaart mag door geen enkele leerling gebruikt worden bij andere centrale examens.

Rekenkaarten

Afnamecondities

De 2A-ER, 2ER- en 3ER-toets bestaan uit 30 opgaven. Het is mogelijk om heen- en weer te bladeren tussen de opgaven zodat de leerling een eigen strategie kan bepalen bij de keuze van de volgorde van te maken opgaven, en hij kan ook terug naar een eerder gemaakte opgave en het antwoord alsnog wijzigen.

Voor 2A-ER en 2ER heeft de leerling 120 minuten de tijd om de toets te maken, voor 3ER heeft de leerling 150 minuten de tijd. De toets sluit niet vanzelf, de afnametijd dient zelf in de gaten te worden gehouden.

Voorwaarden deelname ER-toets

Om deel te nemen aan de ER-toets moet vastgesteld zijn dat de leerling vanwege een ernstig rekenprobleem of dyscalculie niet in staat zal zijn om de reguliere 2F- of 3F-toets te halen. De leerling hoeft niet in het bezit te zijn van een dyscalculieverklaring. Ter voorbereiding op de ER-toets moet er door zowel de leerling als de school een inspanning zijn geleverd om de kans op het behalen van de ER-toets te vergroten.

Deze voorwaarden dienen kort te worden omschreven in een dossier, dit dossier blijft eigendom van de school.

Consequentie voor leerling bij deelname aan de ER-toets

Vanaf schooljaar 2015-2016 telt voor vwo-leerlingen het cijfer van de rekentoets, en dus ook van de rekentoets ER mee in de slaag-/zakbeslissing. Bij dit cijfer zal een vermelding komen aan welke toets de leerling heeft deelgenomen: 3F of 3ER.

In het vmbo en havo telt in 2015-2016 en 2016-2017 het cijfer van de rekentoets niet mee in de slaag-/zakbeslissing. Deelname aan de rekentoets is echter wel verplicht en het cijfer zal dan ook zichtbaar zijn op de cijferlijst. Bij het cijfer zal een vermelding komen aan welke toets de leerling heeft deelgenomen: 2F, 2ER, 3F of 3ER. Een uitzondering hierop vormt het vmbo-bb in schooljaar 2015-2016 en 2016-17: het cijfer van de rekentoets van deze leerlingen zal zichtbaar zijn op de bijlage in plaats van op de cijferlijst.

Vooralsnog geldt er voor leerlingen die de rekentoets ER hebben gemaakt geen doorstroombeperking, dus ook niet naar de pabo of andere lerarenopleidingen.

Mondelinge rekentoets ER

Als blijkt dat de leerling door rekenangst blijft vastlopen op de rekentoets ER, kan in overleg met het CvTE de wijze van examinering worden aangepast. Bijvoorbeeld in de vorm van een mondelinge afname door het CvTE. Bij een mondelinge afname wordt beter dan bij een digitale afname geconstateerd dat een leerling blokkeert, en kan adequaat worden gehandeld.

Meer informatie over de optie om de rekentoets ER mondeling af te leggen, vindt u in dit document:

Brochure ER-toets

In deze brochure vindt u uitgebreidere uitleg en achtergrondinformatie over de ER-toetsen.

Pijl omhoog