De Septembermededeling over Kandidaten met een beperking

Hier staan de onderdelen uit de Septembermededeling 2016 die relevant zijn voor Kandidaten met een beperking. Deze selectie is gemaakt door de redactie van Examenblad.nl.
De volledige Septembermededeling voor de examens in 2016 vindt u hier.
 
gele markeringen uit/inschakelen (zie paragraaf I.0)

I Mededelingen van algemene aard

I.3 Examenpakketten (opgave aantal kandidaten en levering)

I.3.8 Speciale uitvoering examens

De daisy-audio-cd met ingesproken tekst en de cd met pdf voor spraaksynthese kunnen in leerlingenaantallen worden geleverd conform de bestelling door de school.

Voor de scholen die het bestand van de cd kopiëren en plaatsen op een andere geheugendrager of het beveiligde netwerk kan worden volstaan met het bestellen van twee exemplaren per schoolsoort per vak in plaats van het daadwerkelijke aantal kandidaten.

De levering van daisy-audio-cd’s en cd’s met een pdf voor spraaksynthese gebeurt als volgt:

  • Deze cd’s bevatten examendocumenten voor precies één centraal examen.
  • Ze worden geleverd in de aantallen kandidaten die de examensecretaris vóór 1 april via het ‘opgaveformulier aantal examenkandidaten’ heeft doorgegeven.
  • Deze cd’s maken deel uit van de zending met examenpakketten ten behoeve van het eerste tijdvak.

Levering daisy

In het eerste tijdvak wordt de daisy (mits besteld) geleverd voor:

  • alle papieren examens (cse’s) GL/TL, havo en vwo
  • de papieren examens (cse’s) BB en KB van de talen.

Daisy wordt in het eerste tijdvak niet geleverd voor:

  • de cse’s Russisch, Turks en Arabisch
  • de papieren cse’s BB en KB wiskunde, nask1, economie, biologie, geschiedenis, aardrijkskunde en maatschappijleer 2
  • digitale centrale examens BB en KB
  • rekentoetsen
  • centrale examens in Autoplay (met uitzondering van muziek havo en vwo)
  • cspe’s

In het tweede tijdvak wordt daisy alleen geleverd voor de schriftelijke examens Nederlands en Engels.

Levering pdf ten behoeve van spraaksynthese of extra vergroting

In het eerste tijdvak wordt de pdf (mits besteld) geleverd voor alle papieren examens.

In het tweede tijdvak wordt de pdf van de examens die op de scholen worden afgenomen per schooltype op een cd in een enkel exemplaar meegeleverd.

Als een kandidaat recht heeft op audio en NIET vertrouwd is met spraaksynthese, dan is een individuele voorleeshulp de adequate aanpassing bij het centraal examen. Deze aanpassing zal dus in het algemeen worden toegepast als een leerling in het eerste tijdvak daisy gebruikte en in het tweede tijdvak een ander vak herkanst dan Nederlands of Engels.

Ook als vanwege een calamiteit een ander examen wordt geleverd (zoals in 2013 gebeurde bij Frans vwo), wordt geen daisy geleverd en heeft de daisy-gebruiker recht op een individuele voorlezer.

Geen mogelijkheid tot het nabestellen van daisy- en spraaksynthese-cd’s

Nieuw is dat daisy- en spraaksynthese-cd’s na 1 april niet meer kunnen worden nabesteld.

Als via het ‘opgaveformulier aantal examenkandidaten’ onverhoopt te weinig daisy- en/of spraaksynthese-cd’s zijn besteld, moet de examensecretaris zelf zorgen voor de reproductie ervan.

Daartoe ontvangt hij standaard per schooltype (BB, KB, GL/TL, havo en vwo) één reserve-dvd-daisy en één reserve-dvd-spraaksynthese.

Op deze reserve-dvd’s staan alle daisy- resp. spraaksynthese-bestanden voor het eerste tijdvak van alle vakken van het desbetreffende schooltype.

Op de reserve-dvd’s is ieder bestand beveiligd met een afzonderlijk wachtwoord.

De reproductie dient te geschieden conform de regels die vermeld zijn in de brochure ‘Kandidaten  met een beperking’.

Ook de reserve-daisy- en spraaksynthese dvd’s maken deel uit van de zending met examenpakketten ten behoeve van het eerste tijdvak.

De examensecretaris ontvangt via Examenblad.nl een mailing waarin de wijze van verstrekking van de wachtwoorden bekend wordt gemaakt.

* Gewijzigd gelijktijdig met publicatie van de Maartmededeling, zie paragraaf 1.2 van de Maartmededeling

Lettergrootte

De centrale examens worden geleverd in lettergrootte 12, op wit papier. Een nadere toelichting over de lettergrootte en de handelwijze bij het gebruik van aanvullende materialen voor leerlingen met een beperking is opgenomen in de brochure ‘Kandidaten met een beperking’.

I.5 Aangepaste examens voor kandidaten met een beperking

De regelingen rondom aanpassing centrale examens en rekentoets voor leerlingen met een beperking zijn in 2016 ongewijzigd ten opzichte van het centraal examen 2015. Ook in 2016 is er een aangepaste rekentoets voor leerlingen met dyscalculie of ernstige rekenproblemen. Zie de brochure over de aangepaste rekentoets: http://www.examenblad.nl/onderwerp/er-toets/2016.

Het is NIET toegestaan om vanwege een beperking een hulpmiddel toe te staan dat de aard en doelstelling van het centraal examen aantast of kan aantasten. Digitale woordenboeken, eigen formulekaarten of spellings- en grammaticakaarten zijn niet toegestaan. Mocht daardoor naar het oordeel van de school een kandidaat geen recht worden gedaan, dan neemt de school contact op met het CvTE.

Op Examenblad.nl is de informatie betreffende kandidaten met een beperking gebundeld. Daar vindt u ook de brochure. Middels een link op de homepage van Examenblad.nl kunt u de pagina bereiken, of via onderstaande links:

I.5.1 Uitgangspunt

Bij centrale examens wordt getoetst of een kandidaat voldoet aan de exameneisen (althans, aan het deel van de exameneisen dat in de centrale examens aan de orde is). Dat gebeurt met standaard toetsen en standaard voorschriften voor de afname, verwoord in o.a. Eindexamenbesluit artikel 55 en de uitwerking daarvan voor centrale toetsen en examens in regelingen van het CvTE.

Het genoemde artikel en de regelingen van het CvTE bieden enige ruimte voor aanpassing van de wijze van examinering. Het CvTE levert ook via DUO/Examendiensten op bestelling aangepaste examens.

De (directeur van de) school weegt af of aanpassingen in de wijze van examinering, of zelfs een aangepast centraal examen noodzakelijk zijn. De school gaat na of de standaard regels en het aanbod van het CvTE het mogelijk maken doeltreffende aanpassingen te verrichten die de belemmeringen door een beperking wegnemen. De school is daartoe verplicht vanwege de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. Het woordje ‘kan’ in onder andere artikel 55 van het Eindexamenbesluit betekent geen vrijblijvendheid. Als een school onvoldoende onderzoekt welke aanpassingen nodig en mogelijk zijn, kan de kandidaat zich wenden tot het College voor de Rechten van de Mens (voorheen tot de Commissie Gelijke Behandeling).

Als naar het oordeel van de school voor de afname een aanpassing nodig is die mogelijk de inhoud van het examen raakt, neemt de school zo tijdig mogelijk contact op met het CvTE, via beperking@hetcvte.nl. Het kan dan gaan om bijvoorbeeld verlenging met meer dan een half uur, of het in gedeeltes afnemen van een centraal examen wegens beperkte belastbaarheid van de kandidaat. Het CvTE zal dan met de school nagaan of met inachtneming van de exameneisen een andere aanpassing van het examen of de afnamecondities mogelijk is.

Als vanwege de ziekte of beperking van de kandidaat een aanpassing in de afname nodig is die niet standaard is en niet de inhoud van het examen raakt, dan neemt de school zo tijdig mogelijk contact op met de inspectie. Het kan hierbij gaan om bijvoorbeeld afname in het ziekenhuis, of op een ander dagdeel (met quarantaine).

Alle aanpassingen, ook de aanpassingen waarvoor geen contact met inspectie of het CvTE vooraf nodig is (zoals het halve uur tijdverlenging), moeten worden gemeld aan de inspectie, ook de wijzigingen die vallen binnen de standaardregels (zoals het half uur tijdverlenging). De melding aan de inspectie gebeurt via het Internetschooldossier (ISD). De melding is geen verzoek om toestemming en dient slechts voor het toezicht.

De school bepaalt welke aanpassingen in het schoolexamen nodig zijn om belemmeringen door de beperking weg te nemen. Wel dient de school zich ervan te vergewissen of aanpassingen in het schoolexamen leiden tot (onbedoelde) grotere belemmeringen bij het centraal examen. Het is daarom gewenst dat scholen, als zij vermoeden dat in het centraal examen verdergaande aanpassingen dan de standaard mogelijkheden vereist zijn, tijdig, en niet pas vlak voor het centraal examen, contact opnemen met het CvTE.

I.5.2 Dyslexie

Zie de brochure.

I.5.3 Visuele beperking

Bij kandidaten met een visuele beperking gaat de school eerst (via voorbeeldexamens) na of het standaard examen met eventueel hulpmiddelen voldoet. Is dat niet het geval, dan geeft de school in het kader van de ‘opgave aantal examenkandidaten 2016’ via een speciaal formulier, bij examens@duo.nl, aan dat een aangepast examen wellicht noodzakelijk is. Het CvTE neemt contact op voor de gewenste aanpassingen. Dit geldt voor papieren en digitale examens en de rekentoets. De aanpassing kan enige inhoudelijke aanpassing betekenen (toelichting op afbeeldingen), andere afnametechniek (bijvoorbeeld bij digitale examens), of – bijvoorbeeld bij kunst algemeen havo en vwo – een mondelinge afname. De aanpassingen kunnen leiden tot aanpassingen in afnameduur en –moment. Zie ook de brochure.

I.5.4 Auditieve beperking

Voor kandidaten met een auditieve beperking kan een aanpassing nodig zijn van digitale centrale examens, als die geluid bevatten. Dat geldt in ieder geval voor BB- en KB-examens talen, soms voor BB of KB nask1 en voor kunst (algemeen) havo en vwo. Ook hiervoor geldt: melding via een speciaal formulier in het kader van de ‘opgave aantal examenkandidaten 2016’. De aanpassing kan een lichte aanpassing zijn in het digitaal examen (ondertiteling), of een mondeling examen (kunst algemeen).

De rekentoets bevat geen geluid, aanpassing voor kandidaten met auditieve beperking is dus niet nodig.

Zie ook de brochure.

I.5.5 Dyscalculie

Zie de brochure. Algemeen geldende wijzigingen voor de rekentoets werken ook door in de rekentoets ER. De geactualiseerde brochure staat uiterlijk eind september 2015 op Examenblad.nl. Een overstap van regulier naar ER wordt mogelijk (mits aan de voorwaarden wordt voldaan).

I.5.6 Algemeen, overige beperkingen

Voor overige beperkingen geldt: er worden geen specifieke aangepaste examens geleverd. De school kan afnamecondities aanpassen voor zover die geen verband hebben met de exameneisen (zorgen voor extra rust, extra voorlichting over wat mag worden verwacht, enzovoorts). Ook kan o.g.v. artikel 55 in veel gevallen een half uur tijdverlenging worden toegestaan. Dat geldt bijvoorbeeld ook bij diabetes. Aanpassing van de centrale examens (bijvoorbeeld mondeling) of extra informatiemateriaal is niet toegestaan. Als door een combinatie van beperkingen of de zwaarte van de beperking het aanbod niet adequaat is, zie I.5.1.

I.5.7 Een mondeling centraal examen

In bijzondere situaties, o.a. voor de centrale examens kunst, aardrijkskunde en wiskunde havo en vwo voor kandidaten met een visuele beperking en bij kunst ook bij een auditieve beperking, kan een centraal examen mondeling worden afgenomen met een mede-examinator van het CvTE. De beslissing dat een examen mondeling wordt afgenomen, berust bij het CvTE. Zie de toelichting:

Pijl omhoog