De Septembermededeling over Kandidaten met een beperking

Hier staan de onderdelen uit de Septembermededeling 2015 die relevant zijn voor Kandidaten met een beperking. Deze selectie is gemaakt door de redactie van Examenblad.nl.
De volledige Septembermededeling voor de examens in 2015 vindt u hier.
 

I. Mededelingen van algemene aard

De volgende examens worden net als vorig jaar afgenomen met behulp van het programma Autoplay:

  • muziek GL/TL, dans GL/TL en drama GL/TL;
  • muziek havo en vwo;
  • kunst havo en vwo.

Anders dan bij de examens 2014 wordt bij het starten van de examens 2015 naar een wachtwoord gevraagd. Over de wijze waarop dit wachtwoord per examen wordt verstrekt, informeren wij u in de maartmededeling 2015.

In de handleiding Autoplay worden de volgende onderwerpen behandeld:

  • installatie van Autoplay
  • testen van de software en de examens
  • klaarzetten van de examens
  • afnames met Autoplay.

Deze handleiding is te vinden op de website van Cito: http://centraalexamen.cito.nl onder handleidingen en systeembeheer. Daar vindt u ook de systeemeisen voor Autoplay.

N.B. Autoplay draait alleen op Windows, zie voor specifieke informatie de systeemeisen.

Voor meer informatie over deze examens zie de vakinhoudelijke mededelingen.

I.2 Examenpakketten

I.2.4 Daisy audio CD en CD met PDF

De Daisy audio CD met ingesproken tekst en de CD met PDF voor spraaksynthese kunnen in leerlingenaantallen worden geleverd conform de bestelling door de school.

Voor de scholen die het bestand van de CD kopiƫren en plaatsen op een andere geheugendrager of het beveiligde netwerk kan worden volstaan met het bestellen van twee exemplaren per schoolsoort per vak i.p.v. in kandidaataantallen.

Levering Daisy

In het eerste tijdvak wordt de Daisy (mits besteld) geleverd voor:

  • alle papieren examens GL/TL, havo en vwo
  • de papieren examens BB en KB van de talen.

Daisy wordt in het eerste tijdvak dus niet geleverd voor:

  • De papieren examens BB en KB wiskunde, nask1, economie, biologie, geschiedenis, aardrijkskunde en maatschappijleer 2.
  • Digitale examens en de rekentoets. Ook van de examens in Autoplay wordt geen Daisy geleverd.
  • Cspe's

In het tweede tijdvak wordt alleen de Daisy geleverd voor de schriftelijke examens Nederlands en Engels.

Levering pdf ten behoeve van spraaksynthese of extra vergroting

In het eerste tijdvak wordt de pdf (mits besteld) geleverd voor alle papieren examens.

In het tweede tijdvak wordt de pdf van de examens die op de scholen worden afgenomen per schooltype op een CD in een enkel exemplaar meegeleverd.

NB

Als een kandidaat recht heeft op audio en NIET vertrouwd is met spraaksynthese, dan is een individuele voorleeshulp de adequate aanpassing bij het centraal examen. Deze aanpassing zal dus i.h.a. worden toegepast als een leerling in het eerste tijdvak Daisy gebruikte en in het tweede tijdvak een ander vak herkanst dan Nederlands of Engels.

Ook als vanwege een calamiteit een ander examen wordt geleverd (zoals in 2013 gebeurde bij Frans vwo) wordt geen Daisy geleverd en heeft de Daisy-gebruiker recht op een individuele voorlezer.

I.2.5 Lettergrootte

De centrale examens 2015 worden geleverd in lettergrootte 12, op wit papier. Nadere toelichting over de nieuwe lettergrootte en de handelwijze bij het gebruik van aanvullende materialen voor leerlingen met een beperking is in de digitale versie van de Septembermededeling op Examenblad.nl opgenomen in het document 'centrale examens en kandidaten met een beperking - nadere toelichting' (paragraaf I.3 ).

I.3 Aangepaste examens voor kandidaten met een beperking

De regelingen rondom aanpassing centrale examens en rekentoets voor leerlingen met een beperking zijn in 2015 ongewijzigd ten opzichte van het centraal examen 2014. In 2015 loopt voor het tweede jaar de pilot aangepaste rekentoets voor leerlingen met dyscalculie of ernstige rekenproblemen. In de administratieve uitvoering van de pilot zijn enkele zaken vereenvoudigd, zo hoeven de kandidaten niet meer via CvTE te worden aangemeld, maar wordt de aangepaste toets besteld in samenhang met de totale examenbestelling. Ook dan nog geldt dat op een later moment kan worden besloten dat de kandidaat niet de aangepaste toets maakt maar de reguliere, of omgekeerd. Zie de brochure over de pilot www.examenblad.nl/onderwerp/pilot-dyscalculie-rekentoets-vo/2015.

Naar aanleiding van vragen van scholen: het is ook in 2015 NIET toegestaan om vanwege een beperking een hulpmiddel toe te staan dat de aard en doelstelling van het centraal examen aantast of kan aantasten. Digitale woordenboeken, eigen formulekaarten of spellings- en grammaticakaarten zijn niet toegestaan. Mocht daardoor naar het oordeel van de school een kandidaat geen recht worden gedaan, dan neemt de school contact op met het CvTE.

Op Examenblad is de informatie betreffende kandidaten met een beperking gebundeld. Daar vindt u ook de brochure. Middels een link op de homepage van Examenblad.nl kunt u de pagina bereiken, of via onderstaande links:

I.3.1 Uitgangspunt

Bij centrale examens wordt getoetst of een kandidaat voldoet aan de exameneisen (althans, aan het deel van de exameneisen dat in de centrale examens aan de orde is). Dat gebeurt met standaard toetsen en standaard voorschriften voor de afname, verwoord in o.a. Eindexamenbesluit artikel 55 en de uitwerking daarvan voor centrale toetsen en examens in regelingen van het CvTE.

Het genoemde artikel en de regelingen van het CvTE bieden enige ruimte voor aanpassing van de wijze van examinering. Het CvTE levert ook via DUO op bestelling aangepaste examens.

De (directeur van de) school weegt af of aanpassingen in de wijze van examinering, of zelfs een aangepast centraal examen noodzakelijk is. De school gaat na of de standaard regels en het aanbod van het CvTE het mogelijk maken doeltreffende aanpassingen te verrichten die de belemmeringen door een beperking wegnemen. De school is daartoe verplicht vanwege de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte. Het woordje 'kan' in onder andere artikel 55 van het Eindexamenbesluit betekent geen vrijblijvendheid. Als een school onvoldoende onderzoekt welke aanpassingen nodig en mogelijk zijn, kan de kandidaat zich wenden tot het College voor de Rechten van de Mens (voorheen tot de Commissie Gelijke Behandeling).

Als naar het oordeel van de school voor de afname een aanpassing nodig is die mogelijk de inhoud van het examen raakt, neemt de school zo tijdig mogelijk contact op met het CvTE, via beperking@hetcvte.nl. Het kan dan gaan om bijvoorbeeld verlenging met meer dan een half uur, of het in gedeeltes afnemen van een centraal examen wegens beperkte belastbaarheid van de kandidaat. Het CvTE zal dan met de school nagaan of met inachtneming van de exameneisen een andere aanpassing van het examen of de afnamecondities mogelijk is.

Als vanwege de ziekte of beperking van de kandidaat een aanpassing in de afname nodig is die niet standaard is en niet de inhoud van het examen raakt, dan neemt de school zo tijdig mogelijk contact op met de inspectie. Het kan hierbij gaan om bijvoorbeeld afname in het ziekenhuis, of op een ander dagdeel (met quarantaine).

Alle aanpassingen, ook de aanpassingen waarvoor geen contact met inspectie of het CvTE vooraf nodig is (zoals het halve uur tijdverlenging), moeten worden gemeld aan de inspectie, ook de wijzigingen die vallen binnen de standaardregels (zoals het half uur tijdverlenging). De melding aan de inspectie gebeurt via het Internetschooldossier (ISD). De melding is geen verzoek om toestemming en dient slechts voor het toezicht.

De school bepaalt welke aanpassingen in het schoolexamen nodig zijn om belemmeringen door de beperking weg te nemen. Wel dient de school zich ervan te vergewissen of aanpassingen in het schoolexamen leiden tot (onbedoelde) grotere belemmeringen bij het centraal examen. Het is daarom gewenst dat scholen, als zij vermoeden dat in het centraal examen verdergaande aanpassingen dan de standaard mogelijkheden vereist zijn, tijdig, en niet pas vlak voor het centraal examen, contact opnemen met het CvTE.

I.3.2. Dyslexie

Zie de brochure.

I.3.3. Visuele beperking

Bij kandidaten met een visuele beperking gaat de school eerst (via voorbeeldexamens) na of het standaard examen met eventueel hulpmiddelen voldoet. Is dat niet het geval, dan geeft de school in het kader van de "opgave aantal examenkandidaten 2015" via een speciaal formulier, bij examens@duo.nl, aan dat een aangepast examen wellicht noodzakelijk is. Het CvTE neemt contact op voor de gewenste aanpassingen. Dit geldt voor papieren en digitale examens en de rekentoets. De aanpassing kan enige inhoudelijke aanpassing betekenen (toelichting op afbeeldingen), andere afnametechniek (bijvoorbeeld bij digitale examens), of – bijvoorbeeld bij kunst algemeen havo en vwo – een mondelinge afname. De aanpassingen kunnen leiden tot aanpassingen in afnameduur en –moment. Zie ook de brochure.

I.3.4. Auditieve beperking

Voor kandidaten met een auditieve beperking kan een aanpassing nodig zijn van digitale centrale examens, als die geluid bevatten. Dat geldt in ieder geval voor BB en KB examens talen, en kunst (algemeen) havo en vwo. Ook hiervoor geldt: melding via een speciaal formulier in het kader van de "opgave aantal examenkandidaten 2015". De aanpassing kan een lichte aanpassing zijn in het digitaal examen (ondertiteling), of een mondeling examen (kunst algemeen).

De rekentoets bevat geen geluid, aanpassing voor kandidaten met auditieve beperking is dus niet nodig.

Zie ook de brochure.

I.3.5. Dyscalculie

Zie de brochure.

I.3.6. Algemeen, overige beperkingen

Voor overige beperkingen geldt: er worden geen specifieke aangepaste examens geleverd. De school kan afnamecondities aanpassen voor zover die geen verband hebben met de exameneisen (zorgen voor extra rust, extra voorlichting over wat mag worden verwacht, enzovoorts). Ook kan o.g.v. artikel 55 in veel gevallen een half uur tijdverlenging worden toegestaan. Dat geldt bijvoorbeeld ook bij diabetes. Aanpassing van de centrale examens (bijvoorbeeld mondeling), of extra informatiemateriaal is niet toegestaan. Als door een combinatie van beperkingen of de zwaarte van de beperking het aanbod niet adequaat is, zie I.3.1.

II. Publicaties van algemeen verbindende voorschriften en mededelingen

II.6 Toegestane hulpmiddelen bij de centrale examens

In 2015 is op enkele onderdelen sprake van een wijziging in de toegestane hulpmiddelen bij het centraal examen. Zie paragraaf I.1.6 Toegestane hulpmiddelen.

De toegestane hulpmiddelen bij het centraal examen 2015 zijn geregeld in de Regeling 'Rooster en toegestane hulpmiddelen voor de centrale examens van de eindexamens en de staatsexamens vwo, havo en vmbo in 2015', kenmerk: CvE-13.01726, datum: 18 juni 2013, Staatscourant 2013, nr. 24311.

De Regeling heeft voor de hulpmiddelen bij het centraal examen de volgende specifieke bijlagen:

De Regeling en bijlagen zijn te raadplegen via deze Septembermededeling eindexamens 2015 op Examenblad.nl (www.examenblad.nl).

Pijl omhoog