Antwoord op veelgestelde vragen over de examens 2013

21 september 2012

Er komen de laatste maanden bij het CvE nogal wat vragen binnen. Dat is logisch, want zowel afgelopen jaar als dit jaar is er een en ander veranderd, respectievelijk verandert er het een en ander. Bij de start van de cursus, als met leerlingen goede afspraken worden gemaakt, willen de vragenstellers graag zeker weten of wat ze doorgeven ook klopt. Daarbij kunnen ook vragen zijn over zaken die allang golden, maar nu ineens weer actueel zijn.

De lijst met vragen, van allerlei aard, vindt u hier. Het is geen compleet overzicht van alle regels; het zijn vragen die door collega-examensecretarissen zijn gesteld en die wellicht ook niet gestelde vragen beantwoorden. Vooral, maar niet uitsluitend, van belang voor vavo-scholen.

Voor gymnasia

Als een leerling zakt voor gymnasium, maar wel aan de atheneumeisen voldoet, kan dan bij de uitslag alsnog een atheneumdiploma worden uitgereikt?

Nee, dat kan niet. De uitslag wordt bepaald aan de hand van de gegevens die voor aanvang van het centraal examen zijn vastgelegd – schooltype, vakkenpakket, cijfers voor het schoolexamen – en natuurlijk de cijfers voor het centraal examen.

Als bij de inlevering van de SE-cijfers gymnasium als schooltype is vastgelegd, moet de leerling aan de gymnasiumeisen voldoen om te kunnen slagen. De scholengemeenschap kan niet alsnog bij de uitslag gymnasium in atheneum veranderen. En de leerling van het categoraal gymnasium kan niet meer terecht bij staatsexamens/DUO Groningen voor onmiddellijke omwisseling (de zogenoemde Groningenroute).

Voor havo en vwo

Een leerling wil examen doen in wiskunde A en B, maar die vakken staan op dezelfde plaats in het rooster. Wat moet er gebeuren?

De leerling mag niet in beide vakken examen afleggen. Volgens het Inrichtingsbesluit (artikel 26b) mag het examenpakket van de leerling niet meer dan één vak uit het rijtje wiskunde A, B en C hebben (wiskunde D heeft een andere positie). Als bij een leerling voor aanvang van het centraal examen van twee van de vakken wiskunde A, B en C een SE-cijfer wordt doorgegeven, wordt dus een ongeldig examenpakket opgegeven.

De leerling moet voor het begin van het centraal examen gekozen hebben of hij examen aflegt in wiskunde A of wiskunde B (of eventueel C); de keuze wordt daarbij uiteraard soms bepaald door het gekozen profiel. Alleen van het gekozen vak wordt het SE-cijfer doorgegeven, alleen in het gekozen vak wordt centraal examen afgelegd. Dit geldt sinds de vernieuwde tweede fase, dus havo 2009, vwo 2010. Tussen de inhoud van de wiskundevakken is overlap. In de oude tweede fase werd dat geregeld door een lagere studielast. In de vernieuwde tweede fase is studielast als examencriterium vervallen en daarom gekozen voor uitsluiting. Dezelfde uitsluiting geldt voor tekenen, handvaardigheid en textiele vormgeving.

Voor alle vo-scholen

Mag dan een extra vak ook niet meer waar bij de uitslag een duim op wordt gelegd?

De daarvoor bestaande regel geldt onverkort ook in 2013. De leerling kan zijn examen-vakkenpakket uitbreiden met vakken boven het vereiste minimum. Maar dat moeten dan wel toegestane vakken zijn. Met wiskunde A in het pakket is wiskunde B als extra in het voor het CE opgegeven pakket niet mogelijk - want die combinatie is in het pakket niet toegestaan - maar bijvoorbeeld management & organisatie wel. Het uitgebreide vakkenpakket blijft zijn vakkenpakket.

Bij het vaststellen van de uitslag laat de directeur een vak voor de uitslag buiten beschouwing als dat nodig is om de kandidaat aan de uitslagregels te laten voldoen (wat dan overblijft moet wel een geldig examen blijven). Het vak wordt niet betrokken bij de vaststelling van de uitslag maar blijft deel uitmaken van het examen. Daarom kan het ook op de cijferlijst worden vermeld.

Voor vmbo-BB

Telt de CE-eis ook in het leerwerktraject?

Nee, de eis dat het gemiddelde van de CE-cijfers afgerond voldoende moet zijn, geldt niet voor het leerwerktraject waarin leerlingen (vaak) maar in twee vakken een centraal examen afleggen. Wel geldt ook voor het leerwerktraject de sinds de uitslag 2012 geldende bepaling dat ook bij BB school- en centraal examen hetzelfde gewicht hebben. En als de leerling leerwerktraject uiteindelijk in een volledig BB-pakket examen doet, gelden alle BB-regels dus inclusief de CE-eis.

Voor alle dagscholen voortgezet onderwijs

Een leerling heeft (met redelijk succes) een vak afgesloten in het voorexamenjaar. Maar hij blijft zitten (op andere vakken)! Wat te doen met het behaalde eindcijfer? Blijft dat staan, of vervalt het?

Voor het centraal examen geldt in dit geval dezelfde regel als voor de leerling die op de dagschool het laatste jaar overdoet: het CE-cijfer vervalt. Hij moet dus opnieuw examen afleggen in dat vak. (Bij het schoolexamen bepaalt de school of er onderdelen mogen blijven staan of dat alles vervalt. Ook dat dus precies zo als bij de leerling die zakt en het laatste jaar overdoet.)

Voor scholen voor havo en vwo, met name vavo's

Hoe luidt kort samengevat de overgangsregeling voor de kernvakkenregel (de extra eis voor Nederlands, Engels en wiskunde)?

Als bij het vaststellen van de uitslag in 2013 een cijfer voor Nederlands, Engels of wiskunde wordt betrokken dat in een eerder jaar is vastgesteld, geldt de kernvakkenregel niet. Als bij het vaststellen van de uitslag in 2013 voor deze drie vakken de in 2013 behaalde cijfers worden betrokken, geldt de kernvakkenregel wél.

Let op: de leerling die naar het vavo gaat en daar opnieuw examen aflegt in de drie kernvakken, valt dus onder de kernvakkenregel. Want bij de uitslag kan niet worden teruggegrepen op het eerder behaalde cijfer (zie ook de volgende vraag). Om voor de overgangsregeling in aanmerking te komen, moet de kandidaat ervoor kiezen om voor tenminste één vak zijn oude cijfer te behouden en dus niet opnieuw in dat vak examen af te leggen.

Voor het vavo

Een leerling legt in het vavo opnieuw examen af in een aantal vakken. Bij een enkel vak valt het eindresultaat tegen. Kan voor dat vak bij de vaststelling van de uitslag worden teruggegrepen op het eerder behaalde, hogere eindcijfer?

Nee, dat is niet mogelijk. Door het (opnieuw) afleggen van examen in het vak heeft de leerling aangegeven het voor dit vak eerder behaalde cijfer in 2013 niet voor een vrijstelling te willen inzetten. Daar kan niet bij de vaststelling van de uitslag op worden teruggekomen.

Een leerling legt in de cursus 2012/2013 opnieuw examen af in een of meerdere vakken op het vavo, na bijvoorbeeld het jaar ervoor te zijn afgewezen op een dagschool. Bij het inleveren van de SE-cijfers blijkt dat voor een vak zijn SE-cijfer lager is uitgekomen dan het jaar ervoor. Mag dan het cijfer van het jaar ervoor worden ingezet?

Nee, dat mag niet. De leerling heeft schoolexamen afgelegd volgens het door de school (de vavo-school) vastgestelde PTA. Daarbij kan niet binnen het traject ineens worden teruggegrepen op een ander schoolexamencijfer, dat aan de hand van een ander PTA tot stand is gekomen.

Betekent dit, dat op het vavo altijd het hele schoolexamen overgedaan moet worden?

Nee, dat hoeft niet. Het vavo stelt voor de kandidaat aan het begin van de cursus een PTA vast. In dat PTA, dat dekkend moet zijn voor het voorgeschreven schoolexamenprogramma, kan zijn vastgelegd dat onderdelen van het eerder afgesloten SE met de daarvoor behaalde cijfers worden overgenomen, en welke onderdelen dat zijn. Die onderdelen worden dus niet opnieuw gedaan. Dat kan zelfs voor het hele SE. Of er kan zijn vastgelegd dat alles over moet en dus niets wordt overgenomen. De school beslist wat overgedaan moet worden. Wat dus niet mag, is iets (een heel SE of een stukje daarvan) opnieuw doen en dan het hoogste van beide resultaten kiezen. Voor gezakte en doublerende kandidaten op dagscholen geldt overigens dezelfde regel.

Mag een kandidaat ook een vak overdoen waarvoor op zijn cijferlijst van de dagschool een voldoende staat?

Ja, dat mag, er is geen regel die verbiedt opnieuw examen te doen. En het kan ook heel verstandig zijn. Omdat het vak compensatie kan opleveren, of omdat het CE-cijfer een risico was. Maar als de kandidaat opnieuw examen aflegt in het voldoende vak, en het resultaat is onvoldoende, dan kan bij de uitslag 2013 niet worden teruggegrepen op het eerder behaalde cijfer. Dan staat er dus een onvoldoende!

Pijl omhoog