Thema centraal schriftelijk examen (cse) beeldende vakken vwo 2007

kenmerk: CEVO-06.1063
datum: 20 juni 2006
gepubliceerd: Staatscourant 2006, nr. 123, woensdag 28 juni 2006; CFI-Online juni 2006

Met deze regeling maakt de CEVO het thema bekend voor de beeldende vakken vwo 2007. De thema's voor havo en vmbo zullen in de Septembermededeling 2006 voor de examens van 2007 worden vastgesteld.

Deze regeling treedt op 1 augustus 2006 in werking.


Besluit

De voorzitter van de centrale examencommissie vaststelling opgaven

Gelet op:

- artikel 39 van het eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o.;

Besluit

Artikel 1. Examenstof tekenen, handenarbeid, textiele werkvormen vwo 2006

1. Het thema voor het Centraal Schriftelijk Examen "vwo beeldende vakken" in 2007 is Kunst, wetenschap en techniek.

2. Dit thema is uitgewerkt in de bundel "Kunst, Kennis, Kunde II".

De prijs van de bundel is € 14,50 (exclusief btw en verzendkosten). Bestellingen, onder vermelding van artikelnummer 59180, zijn vanaf medio juni 2006 te plaatsen bij de klantenservice van het Cito; telefonisch 026 – 352111, per fax: 026 – 3521356, per mail: klantenservice@citogroep.nl of via de website: http://winkelvo.citogroep.nl.

3. De probleemstellingen, stofbeperking en exameneisen van dit thema staan in bijlage 1.

Artikel 2. Bekendmaking

De regeling zal met de bijlage in de Staatscourant worden gepubliceerd. Daarnaast is de regeling te raadplegen via www.cfi.nl van CFI, Agentschap van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De bijlage kan ook geraadpleegd worden op Het Examenblad (www.eindexamen.nl).

Artikel 3. Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking op 1 augustus 2006.

Artikel 4. Citeertitel

Deze regeling kan worden aangehaald als de Regeling Thema centraal schriftelijk examen (cse) beeldende vakken vwo 2007.

De voorzitter van de CEVO,

drs. H.W. Laan

Toelichting

Jaarlijks wordt voor het komende examenjaar het 'thema centraal schriftelijk examen (cse) beeldende vakken vwo' middels een regeling gepubliceerd. Dit vindt u voor het centrale examen in 2007 in deze regeling en bijlage.

De thema's voor de beeldende vakken havo en vmbo, zoals hieronder weergegeven, worden jaarlijks bekend gemaakt in de 'Septembermededeling' van de CEVO van 2006 voor het centraal examen 2007.

Thema voor CSE beeldende vakken havo 2007

a. Examenprogramma: Vastgesteld:18 augustus 1982. Circulaire van 18 augustus 1982, kenmerk C820278 VO/AVO 82-30.

b. Sinds 2003 hebben de beeldende vakken hetzelfde centraal examen. Er zijn dus geen specifieke delen meer voor tekenen, handenarbeid en textiele werkvormen.

c. Het centraal examen heeft betrekking op de periode van het Romaans tot heden, met nadruk op de periode vanaf 1850. In het centraal examen 2007 zal uit de periode vóór 1850 aandacht worden besteed aan de Barok en de Romantiek. Het centraal examen 2007 is gericht op 'licht' in de beeldende kunst, vormgeving en architectuur.

Thema voor CSE en CPE beeldende vakken vmbo 2007

In 2007 is het thema voor CSE en CPE Water. Het thema kent vier invalshoeken

- Spelen met water

- Dreiging van water

- Reiniging/verjonging

- Het tekort aan schoon water.

Het thema Water impliceert dat de kandidaat - naast de reguliere exameneisen -

aan de hand van aspecten van de voorstelling en vormgeving beeldend werk kan analyseren waarin Spelen met water, Dreiging van water, Reiniging/verjonging door water en het tekort aan schoon water een rol spelen beeldend werk maakt dat gebaseerd is op de invalshoek Spelen met water of Dreiging van water.

Nadere informatie over het thema voor de beeldende vakken vmbo wordt gegeven in de Septembermededeling' van de CEVO van 2006 voor het centraal examen 2007 en op www.eindexamen.nl.

Bijlage 1: Thema cse vwo beeldende vakken 2007

Het thema voor het Centraal Schriftelijk Examen VWO BEELDENDE VAKKEN in 2007 is Kunst, Wetenschap en Techniek. Dit thema is uitgewerkt in de bundel Kunst, Kennis, Kunde II. De prijs van de bundel is € 14,50 (exclusief btw en verzendkosten). Bestellingen, onder vermelding van artikelnummer 59180, zijn vanaf medio juni 2006 te plaatsen bij de klantenservice van het Cito; telefonisch 026 – 352111, per fax: 026 – 3521356, per mail: klantenservice@cito.nl of via de website: http://winkelvo.cito.nl.

Probleemstellingen

Op welke wijze en met welke wetenschappelijke en artistieke intenties hebben kunstenaars de anatomie van het menselijke lichaam onderzocht en in beeld gebracht?

Op welke inzichten funderen kunstenaars en kunsthistorici zich bij het bestuderen, uitbeelden en interpreteren van emoties?

Welk verband bestaat tussen de ontwikkeling van optische hulpmiddelen en de weergave van de werkelijkheid in de schilderkunst vanaf de Renaissance tot in de negentiende eeuw?

Voor welk dilemma zag de negentiende-eeuwse schilder zich geplaatst sinds de uitvinding van de fotografie en hoe heeft de fotografie de opvattingen over kunst veranderd?

Hoe hebben hedendaagse informatie- en communicatietechnieken en computergestuurde ontwerpprocessen geleid tot nieuwe visies en verschijnselen in de architectuur?

In hoeverre is de videokunst verbonden met de massacultuur van onze tijd en hoe levert zij daarop tevens kritisch commentaar?

Stofbeperking

HOOFDSTUK 1 - Het lichaam ontleed

- Middeleeuwen: het menselijk lichaam in kosmisch en theologisch perspectief

- Renaissance: anatomie en de ideale mensuitbeelding: Leonardo en Michelangelo

- anatomieboeken en anatomische illustraties: Vesalius

- anatomieleer in het kunstonderwijs van de zestiende tot in de

- achttiende eeuw: de écorché, Albinus en Wandelaar

- Barok: verbreding van kennis en toepassingen: Rubens, Rembrandt en dr. Nicolaas Tulp

- hedendaags: het lichaam als domein van kunst en nieuwe 'anatomische lessen': Orlan, Quinn, Hatoum, Stelarc en Von Hagens

HOOFDSTUK II

Spiegels van de ziel

- de uitbeelding van karakters en gevoelens in de Renaissance: Dürer en de leer der vier temperamenten

- de interpretatie van gemoedsuitdrukkingen in de kunst en in de kunstbeschouwing: de Laokoön-strijd; problemen bij de uitbeelding van voorbijgaande emoties

- de registratie van gelaatsexpressies in de Barok: het systeem van Le Brun; Bernini's Extase van de heilige Theresa; de karakterkoppen van Messerschmidt

- de negentiende-eeuwse fotografie als hulpmiddel bij het vastleggen van spierbewegingen van het gelaat

- de invloed van de psycho-analyse in de écriture automatique bij Surrealisten als Breton en Masson

- het onderzoek naar de beeldende verwerking van gelaatsuitdrukkingen bij hedendaagse kunstenaars als Viola en Opie

HOOFDSTUK III

Ars mechanica?

1 Observeren

- kunst als toonbeeld van wetenschappelijke observatie: Holbeins ambassadeurs

- de geschiedenis en toepassingen van optische instrumenten, zoals tekenapparaten en de camera obscura

- houding van kunstenaars ten opzichte van deze apparaten: Leonardo en Dürer

- Vermeer en de camera obscura: het onderzoek en de meningen van Wheelock, Steadman en Hockney

2 Schilderen met licht

- de ontwikkelingen en beperkingen in de negentiende-eeuwse fotografie: Daguerre en Fox Talbot

- de correctie van de waarneming door de fotografie inzake beweging: Muybridge en Marey

- de invloed van de fotografie op de waarneming en uitdrukkingsmogelijkheden van kunstenaars

- voor- en tegenstanders van de fotografie: techniek of kunst?

- het gebruik van foto's in de kunst, als hulpmiddel of als voorbeeld bij de uitbeelding van het moderne leven: Ingres, Delacroix, Courbet, Degas, Caillebotte en in het Foto-realisme: Estes

HOOFDSTUK IV

Digital art / Nieuwe media

1 Digitale architectuur: het lichaam in beweging

- het Philips-paviljoen in Brussel, 1958

- computerarchitectuur van Gehry

- het architectuurdebat: uitspraken van Virilio over de topologische ruimte en andere ontwerptheorieën

- 'bewegende' architectuurprojecten van Lynn, Oosterhuis en Spuybroek

2 Videokunst: het elektronisch zenuwstelsel.

- van videoregistratie en -installatie naar narratieve kunstvideo en videoclip: Paik, Viola en Rist

Exameneisen

De kandidaat moet in staat zijn om, voornamelijk vanuit beeld- en tekstfragmenten, aan te geven:

1 vanuit welke ideeën en motieven in de Middeleeuwen het lichaam werd beschouwd en uitgebeeld.

2 waardoor in de Renaissance de belangstelling voor en de kennis van het menselijk lichaam bij kunstenaars toeneemt.

3 hoe Leonardo het onderzoek van de menselijke anatomie concreet maakt en hoe de nieuwe inzichten door Renaissance-kunstenaars als Michelangelo worden uitgewerkt in een nieuwe schoonheidsopvatting van menselijke figuren.

4 wat het belang is van de anatomische illustraties als die van Vesalius voor de verbreiding van wetenschappelijke inzichten en artistieke en didactische toepassingen daarvan.

5 wat er tijdens de zeventiende eeuw veranderde in de studie van de anatomie en waar dat in de kunst van Rubens aan te zien is.

6 wat de anatomische praktijk was in de omgeving van Rembrandt en hoe daarvan in schilderijen van hem en andere Nederlandse schilders verslag werd gedaan.

7 welke motieven er aan te voeren zijn om anatomische tekeningen, preparaten en secties al of niet te rekenen tot het domein van de beeldende kunst.

8 hoe kunstenaars van onze tijd het onderzoek van het lichaam en van lichaamsprocessen tot uitgangspunt maken van een artistieke productie.

9 hoe door schilders en beeldhouwers van de Renaissance werd getracht uitdrukking te geven aan het karakter en de gevoelens van hun figuren in een voorstelling, alsook wat daarbij de betekenis is van de leer der vier temperamenten.

10 waarom en hoe de Laokoön-groep een testcase werd voor de uitbeelding van de doodsstrijd.

11 waarom in de Barok de uitbeelding van emoties werd geïntensiveerd en op welke wijze dat gestalte kreeg.

12 waarop de classificatie van gelaatsuitdrukkingen van Charles Le Brun berust en hoe kunstenaars als F.X. Messerschmidt deze hebben toegepast.

13 welke rol de fotografie heeft vervuld bij het negentiende-eeuwse onderzoek naar gemoedsbewegingen zoals Duchenne en Darwin uitvoerden.

14 hoe kunstenaars van onze tijd gemoedsbewegingen analyseren en in hun werk ensceneren en registreren.

15 hoe schilders vanaf de Renaissance vóór alles streefden naar de perfecte weergave van de natuur

16 hoe uit de schilderkunst vanaf de vijftiende eeuw is af te leiden dat optische hulpmiddelen een rol hebben gespeeld bij de weergave van de werkelijkheid.

17 welke morele en praktische argumenten werden gehanteerd om het gebruik van mechanische en optische hulpmiddelen in de schilderkunst te bagatelliseren.

18 met welke uitgangspunten de discussie gevoerd wordt over de toepassing van de camera obscura in het werk van Vermeer.

19 waarom de fotografie in de negentiende eeuw enerzijds veel succes oogstte en anderzijds veel tegenstand opriep.

20 welke argumenten werden aangevoerd in de (negentiende-eeuwse) discussie of de fotografie als een zelfstandige kunstvorm kon worden beschouwd.

21 welke wisselwerking bestaat tussen de schilderkunst en de fotografie in de negentiende eeuw en hoe bepaalde technische mogelijkheden van de fotografie de waarneming van de werkelijkheid veranderden.

22 welke relatie bestaat tussen fotografie en de schilderijen van het Foto-realisme van de jaren '70.

23 hoe door de komst van reproductietechnieken het unieke karakter van het kunstwerk wordt aangetast en hoe in onze tijd kunst tot gemeengoed gemaakt wordt.

24 op welke wijze de digitale media van invloed zijn bij het ontwerpproces van de architect.

25 op welke wijze het gebruik van digitale media nieuwe mogelijkheden van interactie biedt tussen de architect, de opdrachtgever en het publiek.

26 welke nieuwe visies op architectuur ontstaan onder invloed van de digitale media.

27 hoe de architectuur 'in beweging komt' - letterlijk en figuurlijk - onder invloed van de digitale media.

28 op welke verschillende manieren kunstenaars video als middel gebruiken om gevoelens en ideeën te verbeelden en over te brengen en hoe beeldende en technische aspecten van video daarop van invloed zijn.

29 op welke wijze kunstenaars als Paik,Viola en Rist hun videowerken in verband brengen met het menselijk lichaam en handelen.

30 hoe videokunst de interactie kan beïnvloeden tussen kunstwerk en publiek.

Pijl omhoog