AI (kunstmatige intelligentie) maakt een razendsnelle ontwikkeling door, zo ook in het onderwijs. Op veel plekken wordt gekeken of en zo ja hoe AI eventueel ingezet kan worden. Vanuit het College voor Toetsen en Examens (CvTE) volgen we deze ontwikkelingen uiteraard ook. Voor het CvTE is het van belang dat een eventuele inzet van AI bij centrale examens te allen tijden zorgvuldig gebeurt. We maken hierbij onderscheid in het maken van centrale examens door leerlingen en het corrigeren van centrale examens door docenten.
Corrigeren centraal schriftelijke examens
Het besluit of AI ingezet mag worden voor het corrigeren van centrale examens ligt deels bij het bevoegd gezag. Aandachtspunten hierbij zijn onder andere:
- het grote risico voor de privacyrechten, omdat examenwerk – naam en antwoorden - persoonsgegevens zijn;
- ongecontroleerd gebruik van generatieve AI modellen kan leiden tot vooroordelen (bias);
- onvoldoende inzicht in hoe de AI tot een oordeel komt;
- op basis van de EU verordening AI (AI-act) worden hoge eisen gesteld aan AI-systemen, met name in het onderwijs. Altijd geldt dat voor de beoordeling en vaststelling van de score van examenwerk de eerste en tweede corrector samen verantwoordelijk zijn. Zij zijn hiervoor aangewezen door hun bevoegd gezag op basis van hun expertise.
Corrigeren centrale digitale examens en vragen in Facet
Voor het corrigeren in Facet mag AI niet gebruikt worden. Dit heeft te maken met het geheime karakter van de digitale centrale examens vmbo bb en kb en de opdrachten en vragen bij de centraal schriftelijke en praktische examens (cspe’s) in Facet. Als AI gebruikt wordt voor de correctie kan deze geheimhouding in het geding komen.
Corrigeren voor de staatsexamens vo
Voor de staatsexamens vo is het CvTE het bevoegd gezag. Dat betekent dat het CvTE bepaalt of AI ingezet mag worden bij de correctie van het examenwerk. Op dit moment is het gebruik van AI bij het nakijken van staatsexamens niet toegestaan. Ook niet als het bevoegd gezag van de eigen school van de leerling of van de examinator dit wel toestaat.
Het maken van opgaven door leerlingen en het gebruik van AI
Leerlingen maken centrale examens in een gecontroleerde omgeving. Tijdens de schriftelijke centrale examens is het uiteraard niet toegestaan AI in te zetten. Datzelfde geldt voor de centrale examens die digitaal in Facet worden gemaakt. Ook voor de uitvoering van de centraal schriftelijk en praktische examens ( cspe’s) mag AI niet gebruikt worden.
Voor centraal praktische examens beeldend vmbo/vwo (cpe’s) kan het eventuele gebruik van AI anders liggen. Voor de praktische opgaven kunnen leerlingen verschillende (online) bronnen gebruiken. AI kan er hier eentje van zijn. Als een leerling tijdens het onderzoek inderdaad AI gebruikt, moet dit duidelijk worden aangegeven bij de gebruikte bronnen.